فردوسی

( 942-1020 ميلادی) (320-398هجری خورشيدی)       بناهای اباد گرددخراب     ز باران وز تابش افتاب      بنا کردم از نظم کاخی بلند       که از باد وباران نیابد گزند

ابوالقاسم  فردوسی  که او را حکیم  نيز  نامیده اند از بزرگترین  شاعران  جهان  و  بزرگترین حماسه سرای ایرانی است.  تنها اثر او شاهنامه  شامل داستانهايی است  که مردم در گذشته سينه  به سينه نقل کرده اند.   فردوسی اين داستانها  را جمع آوری کرده  و به نظم  درآورده  است. فردوسی  باز مانده ی  یکی از خانواده های  کشاورز ایران در توس  تابران خراسان  بوده  و  در آغاز زندگی ، آسوده  می زیسته است. او مانند همه ی خانواده های زمیندار، به  گردآوری  تاریخ ایران دلبستگی  داشت  و از جوانی  به  گردآوری  و سرودن آن ها پرداخت. مثلا می دانیم که داستان بیژن و منیژه را در جوانی از همسر خود شنیده  و  سروده است.  در این  زمان او تحت  تاثیر کسی نبود  و با انگیزه ی  خود به  اين  کار می پرداخت، اما پس از کشته شدن  دقیقی  که گشتاسپ نامه  و ظهور زرتشت را سروده  بود ، و نیز پس از آن  که  شاهنامه ی  ابومنصوری ( به نثر)  و احتمالا چند  منبع دیگر به دستش افتاد،  در تصمیم  خود راسخ  شد  و خواست  که  به هر بهائی  شده  اثر پهلوانی  خود را  به  کاملترین  شکل  در آورد. بعد از حمله ی عربها به ايران ، زبان عربی در فارسی رخنه کرد  و زبان مردم ايران  نيز  مانند زبان مردم عراق کم کم  داشت  به عربی تبديل می شد.  عربها ايرانيان  را  عجم می ناميدند. می توان گفت که  فردوسی  با  سرودن شاهنامه ، زبان فارسی  را  از خطر نابودی  نجات  داد. بسی رنج بردم در اين  سال  سی                        عجم زنده کردم بدين پارسی نميرم از اين پس که من  زنده ام                       که  تخم  سخن را پراکنده ام   فردوسی مردی با اراده و باپشتکار بوده  و گذشته از این برای پیش بردن مقصود  خود همه ی دشواری های زندگی ، از جمله تنگدستی را تحمل کرده است. گذشته از این او مردی  وطن پرست بود  و از جمله انگیزه های او برای سرودن شاهنامه ، احساسات میهن پرستانه ی او بوده است. او مردی  خردمند بود  و در ستایش خرد  و دانش بسیار سروده است.  فردوسی همچنين  داد ( يعنی عدالت)  را بسيار ستوده است  و پادشاهان را نيز مانند ديگران  به  دو دسته ی  دادگر  و  بيدادگر تقسيم کرده است  و بعد از بررسی آنها نتيجه گرفته است  که  در تاريخ ، تعداد پادشاهان بيدادگر و زورگو بيشتر بوده است.    شاهنامه ی فردوسی شاهنامه دارای شصت هزار بیت است  و برای نوشتن آن سی وپنج سال کار شده است. شاهنامه ازقدیمترین زمان ها به زبان های گوناگون ترجمه شده است. در حدود 1200 میلادی به عربی، درحدود 1500 به ترکی، در سده ی شانزدهم به گرجی در سده ی نوزدهم به زبان فرانسه    و در سده ی  بیستم به بسیاری از زبانها، ازجمله آلمانی، انگلیسی، روسی، و خلاصه ی  آن  به بسیاری زبان های  دیگر از جمله  به دانمارکی  و سوئدی  ترجمه شده است. بخش های  کوچکی   از آن هم جزو شاهکارهای ادبیات جهان به زبان های بسیاری  ترجمه و از جمله برای  کودکان منتشر شده است. شاهنامه دارای دو قسمت است: قسمت اول -  بخش پهلوانی  که  گویای  دوره های  پادشاهان  پیشدادی  و کیانی است.  بزرگترین قهرمان شاهنامه یعنی رستم ، پسر زال  زر، در این دوره  می زیسته  و عمری  دراز و شگفت آور داشته است. بخش بزرگی از این قسمت  با حماسه ها  و اساطیر هند  سازگار و حتی همسان است. مثلا درشاهنامه جمشید (در اوستا ییمه) همان یمه  در اساطیر هند  است  و فریدون شاهنامه ( در اوستا ترئتئونه ) همان ثرئتئونه در اساطیر هند است. این بخش  مهمترین  و جالب ترین بخش شاهنامه است. قسمت دوم - بخش تاریخی که شامل خلاصه ای از تاریخ ایران از دوره ی هخامنشی  تا  پایان    دوره ی ساسا نی است، اما دوره ی  ساسانی آن مفصلتر است  و با شکست سپاه ایران  و مرگ یزدگرد سوم پایان می پذیرد. شاهنامه ی فردوسی  چه  در زمان پادشاهی  پهلوی  و چه  در جمهوری اسلامی  بارها  مورد  تحريف  و دستکاری  قرار گرفته است.   قسمت زیر را کلیک کنید:         شاهنامه را بخوانید                                           Ferdowsi  poète persan                                                                                                                                                                                                                                                                               La vie Ferdowsi est né dans la province iranienne de Khorasan, dans un village près de Tus (Baj) . Son père était un homme riche et le propriétaire de terre principal quoique Ferdowsi lui-même était un musulman pieux. [1] [2] sa grande épopée, le Shāhnāma (« l'épopée des rois »), auquel il a consacré plus de trente-cinq ans, s'est à l'origine composée pour la présentation certaine aux princes de Samanid de Khorasan, qui étaient les instigateurs en chef de la renaissance des traditions culturelles iraniennes après la conquête arabe du septième siècle Quand il avait juste 23 ans, il a trouvé un « Shāhnāma » écrit par Abu-Mansour Almoammari qui n'était pas poésie. Elle avait été fait à partir des versions plus anciennes commandées par l'ibn Abdol-razzagh d'Abu-Mansouaitr. Elle a fait un grand changement de la vie de ce poète. Pendant la vie de Firdawsi,  la dynastie de Samanid a été conquise par l'empire de Ghaznavid Après 30 ans de travail dur il a fini le livre et deux ou trois ans après cela , Firdowsi est allé à Ghazni le capital de Ghaznavids ou il s'est présenté au roi.  Il y a de diverses histoires en textes médiévaux décrivant le manque d'intérêt montré par le nouveau roi, sultan Mahmud de Ghazni, pour  Firdawsi et son lifework. Selon des historiens, Mahmud avait promis à Firdawsi par dinar pour chaque distich écrit dans le Shahnameh (60.000 dinars), mais plus tard s'est rétracté et a présenté les dirhams (20.000 dirhams), qui avaient  à ce moment-là beaucoup moins valeur que le dinar (100 dirhams  pour   1 dinar). Certains pensent que c'était la  jalousie des autres poèts travaillant à la cour du roi qui  a emmené  cet événement. Cette différence a donné le courage  aux ennemis de Firdawsi à  la cour. Firdawsi a rejeté l'argent et par quelques acomptes il l'a donné à un pauvre homme qui a vendu le vin. Il errait pendant un certain temps dans Sistan et Mazandaran. À la fin il est revenu à Tus navré. Ferdawsi était furieux. Mais il a laissé une poésie pour le roi, accroché  au mur de la salle ou il avait travaillé  pendant toutes ces années. C'était une longue et colérique  poésie, plutôt une malédiction, et finisait  avec les mots La « vengeance du ciel n'oubliera pas. Rétrécir le tyran de mes mots du feu, et trembler à une colère de poèts Firdawsi est indiqué pour être mort autour 1020 dans la pauvreté à l'âge de quatre-vingt-dix et rendu amer par la négligence royale, cependant entièrement confiant à lui,  le succès final et la renommée du travail (clairement vus particulièrement dans de derniers vers de son livre). Les réclamations à  Mahmud,  d'une tradition,   l'argent  promis au village de Firdawsi a été envoyée , mais quand les messagers ont atteint sa maison, il était mort quelques heures plus tôt. Le cadeau a été alors donné à sa fille, puisque son fils était mort avant son père à l'âge de 37. Cependant, sa fille a refusé de recevoir l'argent , de ce fait rendant Shahnameh  Firdawsi immortel Plus tard le roi a commandé que  l'argent soit employé pour réparer une auberge dans le chemin de Merv à Tus, appelé « Robat Chaheh » de sorte qu'il puisse rester dans le souvenir du poèt. Cette auberge se situe maintenant dans les ruines, mais existe toujours Bien que certains indiquent que la fille de Ferdawsi a hérité de l'argent gagné dur de son père, et  a construit un nouveau et fort pont avec un beau caravansérail en pierre voisin pour que les voyageurs se reposent et pour commercent et dire des histoires. [3] Firdawsi a été enterré dans  la cour de sa propre maison, où son mausolée se trouve maintenant. Il n'était pas jusqu'au  règne  de Reza Shah Pahlavi, en 1925, qu'un mausolée soit  construit pour un si grand poèt [éditer] des livres Les scènes du Shāhnāma ont découpé dans des soulagements chez Tus, où Firdawsi est enterré. Son chef d'oeuvre, le Shāhnāma, est le plus populaire et influent des épopées nationales iraniennes. Le Shāhnāma, ou le « livre des rois, » comprend la traduction d'un travail encore plus ancien de Pahlavi (Persan moyen). Il a été, et est toujours, particulièrement populaire parmi des Persans pendant plus de mille années. Il indique l'histoire de vieille Perse avant la conquête arabe de la région. Ce conte, tout écrit en forme poétique et dans le Persan de Darī, commence à partir il y a de 7000 ans indiquant l'histoire de vieux rois persans et de leurs actions Selon la légende populaire, Firdawsi a été commissionné par Sultan Mahmoud Ghaznavi pour écrire un livre concernant sa bravoure et conquêtes. Cependant, le poèt, consacrant cependant le livre au roi pour des honoraires convenus de 30 chameaux a chargé avec des pièces d'or, décidées pour dire l'histoire des rois qui avaient fait la terre de Perse dans un empire tout au long des âges. Ceci chargent était de prendre au poèt environ trente années ou plus sur lesquelles il a inclus le vers … J'ai souffert pendant ces trente années, mais j'ai rétabli les Iraniens (Ajam) avec la langue persane ; Je ne mourrai pas puisque je suis vivant encore, car j'ai répandu les graines de cette langue… ”   English version Shāhnāma Liste de poèts et d'auteurs persans Littérature persane Dynastie de Sassanid Iranistics Liste de mausolées